2022 yılında Türkiye Eğitim Gönüllüleri Vakfı (TEGV) iş birliğiyle hayata geçirilen Bilim Ateşböceği Tırı, IMCD Türkiye’nin, özellikle laboratuvar imkânlarının sınırlı olduğu kırsal bölgelerdeki 7–14 yaş arası çocuklara eğlenceli ve uygulamalı bilim eğitimi sunan öncü projesidir. Bu mobil laboratuvar, ülkenin dört bir yanını dolaşarak binlerce çocuğun ilk kez bilimin büyüleyici dünyasını keşfetmesini sağlıyor.
Küresel taahhüdümüzün bir parçası:
Bilim Ateşböceği Tırı, IMCD’nin Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’na yönelik küresel taahhüdünün bir parçasıdır, özellikle:
• Nitelikli Eğitim (Hedef 4)
• Toplumsal Cinsiyet Eşitliği (Hedef 5)
IMCD, dünya genelinde sivil toplum kuruluşları ile iş birliği yaparak etkili projeler hayata geçiriyor. Türkiye’de TEGV ile olan ortaklığımız, yerel çabaların nasıl kalıcı ve hayat değiştiren etkiler yaratabileceğini gösteriyor.
Verilerle Bilim Ateşböceği Tırı
• 4.000’den fazla çocuğa ulaştı
• 6 bölgeyi dolaştı: Ege, Marmara, Güneydoğu Anadolu, Karadeniz, İç Anadolu, Doğu Anadolu
• Etkileşimli deneyler, oyunlar ve yaratıcı öğrenme etkinlikleri düzenledi.
Kriz Zamanlarında Hızlı Müdahale
Şubat 2023’teki yıkıcı deprem sonrası tır, hızla afet bölgelerine yönlendirildi. Burada sadece bilim eğitimi değil, aynı zamanda çocuklara yoga, resim, hikâye anlatımı gibi stres azaltıcı etkinliklerle çocuklara moral ve iyileşme desteği sağladı.
Sürdürülebilirliği Uygulamalı Öğretme
İlerleyen aşamalarda projeye sürdürülebilirlik modülü de eklendi. Bu modülde çocuklara şu konular uygulamalı şekilde öğretildi:
• Yenilenebilir enerji
• Geri dönüşüm
• Çevresel sorumluluk
Ayrıca Samsun gibi bazı şehirlerde yıpranmış okul bahçeleri, öğrenciler ve IMCD gönüllü çalışanların birlikte yaptığı renkli, çevre temalı duvar resimleriyle boyandı, okulun çehresi güzelleştirildi. Böylece sürdürülebilirlik, öğrenme ortamının ayrılmaz bir parçası haline getirildi.
Kalıcı Bir Miras: Bilim Sınıfları
“Eğitimde fırsat eşitliği” hedefini daha da pekiştirmek amacıyla IMCD Türkiye, 2024 yılı itibarıyla projenin kapsamını genişleterek laboratuvarı olmayan okulların atıl odalarını "Bilim Sınıfı"na dönüştürme misyonunu üstlendi. IMCD gönüllü çalışanları mobilyaların temininden montajına, duvarların boyanmasından önlüklerin hazırlanmasına, tüm bilimsel ekipmanların tedarikinden sınıfın bilim temalı tablolarla süslenmesine kadar her aşamada büyük bir özveriyle aktif rol aldılar. Bu yoğun çabalarının ardından titizlikle hazırlanan yeni bilim sınıflarında çocuklarla pek çok eğitici ve eğlenceli deney gerçekleştirildi.
• İlk Bilim Sınıfı İstanbul’da açıldı (2024)
• İkincisi Eskişehir’de hayata geçirildi (2025) — Bilim Ateşböceği Tır ziyareti ve Bilim Festivali eşliğinde
Bilim Ateşböceği Tırı ve Bilim Sınıfı Projesinin Temel Hedefleri:
- Çocukların bilim ile ilgili bilgi, beceri ve tutum kazanmalarını sağlamak.
- Bilimsel olayların basit, öğrenilebilir ve eğlenceli aktivitelerle açıklanabileceğini keşfetmelerini sağlamak.
- Bir olay hakkında tahminler üretme ve soru sorma becerilerini geliştirmek.
- Bilgi veya olaylarda neden-sonuç ilişkisi üzerine düşünmelerini sağlamak.
- Gözlem ve deney yaparak bilgi toplama ve bilgiyi test etme becerisi geliştirmelerini kolaylaştırmak.
- Farklı düşünme becerilerini kullanarak, bir olay üzerinde çıkarımlar yapmalarını sağlamak.
- Bilgiye ulaşmada farklı yollar keşfetmelerini sağlamak.
- Yeni ürün, fikir, strateji, çözümler geliştirmek üzere düşünmelerini sağlamak.
- Günlük hayatlarında karşılaştıkları olay ya da durumların, bilimsel bir açıklamasının olabileceğini fark etmelerini sağlamak.
- Olay ve durumlar ile bilim arasında ilişki kurmalarını sağlamak.
- Yaratıcı tasarımlar yapmaları konusunda desteklemek.
- Duygu ve düşüncelerini ifade etmeleri ve grup tartışmalarına katılma konusunda cesaretlendirmek.
- Bir görseli, olayı ya da durumu yorumlamaları, üzerinde tahminler geliştirmesini sağlamak.
- Farklı düşünme biçimlerini fark etmelerini sağlamak.
- Bilim insanları ile ilgili farkındalıklarını arttırmak.
Birçok çocuk için “bilim insanı olmak” ilk kez gerçek bir kariyer hayali olarak dile getirilmeye başlandı. IMCD gönüllülerinin desteğiyle öğrenciler, bilimi günlük hayatla ilişkilendirerek öğrenmenin heyecan verici ve güçlendirici bir deneyim olduğunu keşfediyor.
Bilim Ateşböceği Tırımızın Son ziyaretinde öne çıkanlar:
- IMCD gönüllüleri, atıl bir odayı bilim temalı duvar resimleri ve yeni mobilyalarla yeniledi, kalıcı bir bilim sınıfı hayata geçirdi.
- Tırdan IMCD’nin İstanbul laboratuvarına sanal bağlantı kurularak öğrenciler, gerçek bilimsel analizleri canlı olarak izledi.
- Rüzgâr enerjisi, geri dönüşüm ve iklim değişikliği konuları işlendi, sürdürülebilirlik farkındalığı yaratıldı.
- Tüm çocukların katılımıyla müzik ve eğlence dolu bir şenlik düzenlendi. Çocuklar bando mızıka, oyunlar, yüz boyama gibi pek çok eğlenceli aktivite eşliğinde doyasıya eğlenme imkanı buldu.
IMCD Çalışanları bu projenin kalbinde yer alıyor.
Pandemi dönemindeki çevrimiçi deneylerden ülke genelindeki okul etkinliklerine kadar IMCD çalışanları projeye tutkuyla liderlik ediyor — duvarları boyuyor, genç zihinlere rehberlik ediyor ve unutulmaz bilim deneyimleri yaptırıyor.
IMCD Türkiye Genel Müdürü Aylin Zakuto’dan Mesaj
“Eğitimde fırsat eşitliği ve her çocuğun bilime erişebilmesini sağlamak, IMCD'nin sosyal sorumluluk vizyonunun temelini oluşturmaktadır. Bu güçlü inançla 2022 yılında başlayan TEGV Bilim Ateşböceği Tırı projemiz, Türkiye'nin dört bir yanında imkanları kısıtlı 4000'i aşkın çocuğumuza ulaşmamızı sağladı. Bugün hem Bilim Ateşböceği Tırımızla hem de kalıcı bilim sınıfımızın açılışıyla bu misyonumuzu daha da ileri taşımanın gururunu yaşıyoruz. Çocuklarımızla birlikte gerçekleştirdiğimiz her deney, her sohbet ve onların gözlerindeki bilimi keşfetme heyecanı, bizim için tarifsiz bir mutluluk kaynağı. Amacımız, sadece bilgi aktarmak değil; onların zihinlerinde bilimin büyülü dünyasına dair bir kapı aralamak, yarının bilim insanı olma hayallerini beslemektir. Bilim ve gelişim, faaliyetlerimizin merkezinde yer alırken, eğitimde fırsat eşitliğine sunduğumuz her katkı, geleceğe yapılan en değerli yatırımdır. IMCD olarak, 'Fırsatlar Dünyası Yaratmak' vizyonumuz doğrultusunda, bilimin aydınlık yolunu Türkiye'nin her köşesindeki çocuklarımıza taşımaya kararlılıkla devam edeceğiz."
Yolculuk Devam Ediyor
Yeni kalıcı Bilim Sınıfları ve Bilim Ateşböceği Tırı’nın ulaşacağı yeni bölgelerle IMCD Türkiye, eğitim yoluyla fırsatlar yaratmaya devam ediyor.
Çünkü biz, her çocuğun bilimin mucizelerini keşfetme şansına sahip olması gerektiğine inanıyoruz.
